Złota Brama

2/13

Fot. Anna Piernikarczyk

W "Blaszanym bębenku" Złota Brama jest więc ofiarą niezwykłych predyspozycji Oscara. Jest też świadkiem triumfalnego wjazdu Hitlera do Gdańska 19 września 1939 r.

W 2004 r. to wydarzenie zainscenizował Robert Gliński we "Wróżbach kumaka" - ekranizacji kolejnej powieści Grassa.

 

01.10.2004. GDANSK ZDJECIA DO FILMU ROBERTA GLINSKIEGO fot. Roman Jocher / AG

 

- Film opowiada o historii tego kawałka Europy oraz o relacjach polsko-niemieckich. We "Wróżbach kumaka" są one pokazane od roku 1939; a nawet jeszcze wcześniej: pojawiają się w filmie wspomnienia jednego z bohaterów, który był w Hitlerjugend. W sensie historycznym akcja zamyka się między dwiema bardzo ważnymi datami dla Europy: rokiem 1939 i 1989, kiedy upadł w Polsce komunizm, a w Niemczech został zburzony mur berliński - mówi reżyser Robert Gliński.

Zainscenizowany we "Wróżbach kumaka" wjazd Hitlera do Gdańska to element retrospektywy - wydarzenie wspomina główny bohater, goszczący w 1989 r. w Gdańsku 60-letni niemiecki historyk sztuki Alexander Reschke (gra go urodzony w Gdańsku niemiecki aktor Matthias Habich), który jako członek Hitlerjugend witał w przy Złotej Bramie wodza III Rzeszy.

 

01.10.2004. GDANSK ZDJECIA DO FILMU ROBERTA GLINSKIEGO fot. Roman Jocher / AG

 

W scenie wjazdu Hitlera na ulicę Długą wzięło udział ponad 300 statystów, a w rolę Fuehrera wcielił się Grzegorz Wolf, aktor Teatru Miejskiego w Gdyni. Gdańskie kamienice dla potrzeb filmu udekorowano flagami ze swastykami.

W tym samym obrazie Złota Brama pojawi się jeszcze raz - jako miejsce wiecu Związku Młodzieży Polskiej, w którym po wojnie bierze udział przesiedlona z Wilna nastoletnia Aleksandra Piątkowska, wznosząca okrzyki "Towarzysz Stalin niech żyje!". Czterdzieści lat później w Gdańsku los zetknie ze sobą Piątkowską (Krystyna Janda) i Reschke.

 

11.09.2005. GDANSK PRZED KONFERENCJA PRASOWA PRZED PREMIERA FILMU ROBERTA GLINSKIEGO NA PODSTAWIE PROZY GUNTERA GRASSA fot. Kamil Gozdan / AG

 

To pod wpływem faktów z najnowszej historii Złota Brama w obiektywie filmowców stała się symbolem dramatycznych wydarzeń ostatniej wojny. Przez wieki witała książąt i królów w bogatym i potężnym gdańskim grodzie. Złota Brama jako miejsce paradnego wjazdu oficjeli do Gdańska pojawia się też w nakręconej w 1964 r. "Panience z okienka" Marii Kaniewskiej według popularnej XIX-wiecznej powieści Jadwigi Łuszczewskiej (pseudonim Deotyma). Jest to jednak nietypowa brama, bowiem cała wybudowana została... w studio. W ekranizacji książki Złota Brama jest miejscem powitania przybywającego do grodu nad Motławą księcia Jerzego Ossolińskiego (w tej roli Mariusz Dmochowski).

W Polsce Ludowej Złota Brama witała ludzi różnego autoramentu. Jednym z nich był szpieg Karwowski, o antypatycznej fizjonomii Jana Świderskiego z socrealistycznego filmu "Kariera" Jana Koechera z 1955 r. według scenariusza Tadeusza Konwickiego.

Wszystkie zdjęcia
  • Katownia
  • Złota Brama
  • Ulica Długa
  • Długi Targ
  • Dom Ławy
  • Nabrzeże Motławy
  • Ulica Mariacka
  • Bazylika Mariacka
  • Żuraw i przystań promowa
  • Hala targowa
  • Filmowy dworzec