Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Paweł Adamowicz został zaatakowany nożem w niedzielę podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy na Targu Węglowym w Gdańsku. Prezydent Gdańska stał na scenie, za chwilę miało się rozpocząć „Światełko do nieba”. Napastnik, 27-letni Stefan W., wtargnął na scenę, miał mu zadać trzy ciosy nożem. Adamowicz, z ranami serca, przepony i jamy brzusznej, trafił od razu na stół operacyjny do Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, jego operacja trwała pięć godzin. W nocy, ok. godziny 2.30, lekarze wydali oświadczenie, mówili, że „o wszystkim zdecydują najbliższe godziny”.

W poniedziałek po godz. 14.30 poinformowano, że Paweł Adamowicz zmarł w szpitalu.

***

Tuż przed atakiem nożownika Paweł Adamowicz mówił ze sceny, że Gdańsk jest najwspanialszym miastem, pełnym dobra i tolerancji. Była w tym nuta nadziei na samospełniającą się przepowiednię. W książce wydanej dwa miesiące temu wyrażał przekonanie, że społeczność miejska jest wspaniała, radosna, uśmiechnięta, obywatelska.

- Jestem przekonany, że tak mógłby wyglądać Gdańsk w przyszłości i nie tylko Gdańsk, lecz cała Polska - mówił.

Paweł Adamowicz stawał w obronie wartości konstytucyjnych

Funkcjonowanie i rozwój miasta było częścią jego działalności, wychodził z roli administratora dróg i komunikacji. Czuł się jak ojciec miasta, miał misję zmieniania lokalnej społeczności. Widział Gdańsk jako europejskie miasto, otwarte, tolerancyjne, solidarne.

Był twardym graczem politycznym i walczył o władzę w kolejnych wyborach. Ale nie kalkulował korzyści politycznych, gdy w grę wchodziły prawa człowieka. Doprowadził do budowy Europejskiego Centrum Solidarności, które przed powstaniem było krytykowane, a gdy zaczęło funkcjonować zyskało sympatię.

Opowiadał się za otwartością wobec uchodźców, chciał ich przyjąć w Gdańsku, za co był mocno krytykowany przez PiS i media narodowe. Zdecydowanie stawał w obronie wartości konstytucyjnych. Doprowadził do przyjęcia przez Gdańska modelu równego traktowania i finansowania zabiegów in vitro przez samorząd.

Za te wszystkie działania politycy PiS i zależne od partii media uznawały go za jednego z głównych wrogów politycznych.

Prezydent Gdańska Paweł Adamowicz nie żyje. Na zdjęciu: podczas 27. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Gdańsk, 13 stycznia 2019Prezydent Gdańska Paweł Adamowicz nie żyje. Na zdjęciu: podczas 27. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Gdańsk, 13 stycznia 2019 Fot. Bartosz Bańka / Agencja Gazeta

Paweł Adamowicz miał za sobą najtrudniejszy rok

Miał za sobą najtrudniejszy rok w karierze. Prokuratora pod rządami Zbigniewa Ziobry prowadziła kilka postępowań wobec niego i członków jego rodziny. Doprowadziła do wznowienia procesu o błędy w oświadczeniach majątkowych Adamowicza. Wcześniej sąd, zgodnie z wnioskiem śledczych, odstąpił od procesu i sprawę warunkowo umorzył. Prezydent miał zapłacić 40 tys. zł na cele społeczne.

Od 2015 roku Adamowicz nie był członkiem Platformy Obywatelskiej. Członkostwo zawiesił po zarzutach prokuratorskich o błędy w oświadczeniach.

Przed ostatnimi wyborami zabiegał bez powodzenia o poparcie PO. W lutym 2018 roku ogłosił swój start w wyborach jako kandydat niezależny. Podczas długiej kampanii jego szanse na zwycięstwo nie były oczywiste. Walczył nie tyle z kandydatem PiS Kacprem Płażyńskim, co z aparatem Platformy Obywatelskiej i jej kandydatem Jarosławem Wałęsą. Wygrał pierwszą turę otoczony wąskim gronem swoich współpracowników, m.in. wiceprezydentami Aleksandrą Dulkiewicz i Piotrem Grzelakiem, którzy swoje kariery polityczne zaczynali jako asystenci „Pawła”.

Prezydent Gdańska Paweł Adamowicz nie żyje. Na zdjęciu: podczas zbiórki na ul. Długiej w Gdańsku, 13 stycznia 2019Prezydent Gdańska Paweł Adamowicz nie żyje. Na zdjęciu: podczas zbiórki na ul. Długiej w Gdańsku, 13 stycznia 2019 Fot. Bartosz Baka / Agencja Gazeta

Paweł Adamowicz chciał Gdańska otwartego i uśmiechniętego

Przed decydującym wyborczym starciem z kandydatem PiS Paweł Adamowicz mówił, że jego zwycięstwo oznaczałoby zaprzeczenie wyznawanych przez niego wartości:

„Gdyby uprawiać fikcję polityczną, to Gdańsk pod rządami Płażyńskiego, a tak naprawdę PiS-u, byłby miastem będącym zaprzeczeniem dotychczasowych naszych wartości, takich jak otwartość na wiele światopoglądów, otwartość na przyjezdnych, którzy chcą w Gdańsku pracować i zrozumienie ich roli w mieście, model równego traktowania. Obchody Sierpnia ‘80 na pewno nie z główną rolą Lecha Wałęsy, Parada Niepodległości - już nie godna, masowa, uśmiechnięta, tylko z dużym udziałem nacjonalistów, różnej maści ksenofobów itd. Można powiedzieć, że to jest odwrotność tego, co wspólnie wypracowaliśmy przez ostatnie lata w sferze wartości i atmosfery, do której przywykliśmy. To jakby inny Gdańsk nam nieznany. I dlatego tak trudno ten alternatywny bieg wydarzeń jest sobie wyobrazić” - mówił w wywiadzie dla „Wyborczej”.

W drugiej turze pewnie pokonał Płażyńskiego. Po wyborach jego komitet Wszystko dla Gdańska zawarł koalicję z PO.

Epoka rządów Pawła Adamowicza w Gdańsku

Za rządów Pawła Adamowicza Gdańsk dokonał skoku cywilizacyjnego, w mieście powstały wielkie inwestycje, m.in. tunel pod Martwą Wisłą, Obwodnica Południowa, Teatr Szekspirowski, Europejskie Centrum Solidarności. Sięgnął obficie po środki unijne i skorzystał ze wsparcia rządowego związanego z organizacją mistrzostw piłkarskich Euro 2012.

Paweł Adamowicz był absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 1991–1998 był członkiem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” na Uniwersytecie Gdańskim. Współorganizował strajk na uczelni w 1988 r. W 1990 r. został radnym Gdańska z ramienia Komitetu Obywatelskiego. W latach 1994–1998 był przewodniczącym rady miasta. Należał do Kongresu Liberalno-Demokratycznego, Partii Konserwatywnej oraz Stronnictwa Konserwatywno-Ludowego. W 1998 r. został prezydentem Gdańska. W 2001 r. był jednym z założycieli regionalnych struktur Platformy Obywatelskiej. W latach 2002, 2006, 2010, 2014 i 2018 wygrywał bezpośrednie wybory prezydenckie.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.