Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Uniwersytet Gdański, ze swojego uniwersyteckiego założenia, jest uczelnią niezwykle różnorodną w zakresie realizowanych badań naukowych.

Reprezentowane są u nas dyscypliny typowo humanistyczne, jak literaturoznawstwo, filologie, historia czy nauki o sztuce. Znaczący jest udział nauk społecznych, przede wszystkim prawo, psychologia, socjologia, pedagogika czy dyscypliny ekonomiczne, i w końcu nauki ścisłe i przyrodnicze, między innymi fizyka, chemia, biologia czy oceanografia.

Podczas przygotowywania się do pierwszej edycji konkursu o uzyskanie statusu uczelni badawczej wykonaliśmy wnikliwy i szeroko zakrojony przegląd naszego potencjału naukowego, identyfikując zarówno nasze najmocniejsze strony, jak i te obszary, które wymagają szczególnego wsparcia albo restrukturyzacji. Udało nam się dzięki temu stworzyć wieloletni program rozwoju naukowego uczelni, przede wszystkim w zakresie podnoszenia doskonałości naukowej, którego elementy wdrożyliśmy już do nowej strategii UG na najbliższe lata.

Naukowcy UG na arenie międzynarodowej

Stosunkowo łatwo udało nami się zidentyfikować te obszary badawcze, w których naukowcy publikują swoje wyniki w najlepszych międzynarodowych czasopismach i wydawnictwach naukowych, i które już dziś są absolutnie konkurencyjne na arenie międzynarodowej.

To w pierwszej kolejności badania biomedyczne i biomolekularne oraz obszar badań teoretycznych podstaw technologii kwantowych. W obu tych dziedzinach nasi naukowcy zdobywają także najwięcej grantów, w tym niełatwych w uzyskaniu grantów z Unii Europejskiej, takich jak projekty programu Horyzont 2020 czy najbardziej prestiżowe granty międzynarodowe z Europejskiej Rady Badań Naukowych. Nic dziwnego, że to właśnie w tych obszarach dochodziło do tej pory do niezwykle spektakularnych odkryć naukowych – nasi biolodzy molekularni czy chemicy odnoszą znaczące sukcesy w zakresie opracowywania nowych leków czy innowacyjnych metod diagnostycznych, a przełomowe odkrycia fizyków kwantowych opublikowane w światowych czasopismach naukowych potrafią być cytowane ponad 3500 razy!

Zarówno w ramach badań biomedycznych, jak i w obszarze teorii kwantowej informacji działają także na uczelni tak zwane międzynarodowe agendy badawcze. To wyjątkowe i bardzo prestiżowe projekty, które polegają na tworzeniu na najlepszych uczelniach w Polsce innowacyjnych centrów doskonałości z udziałem najlepszych naukowców z całego świata. Jesteśmy jedną z dwóch uczelni w Polsce, która uzyskała finansowanie na aż dwa takie projekty – Międzynarodowe Centrum Badań nad Szczepionkami Przeciwnowotworowymi oraz Międzynarodowe Centrum Teorii Technologii Kwantowych.

Gdańsk „poligonem” badawczym

Z kolei w obszarach nauk społecznych i humanistycznych należy wymienić szeroko pojęte badania międzykulturowe, obejmujące studia nad relacjami międzynarodowymi z bardzo wielu perspektyw, w tym w dziedzinie kultury, ekonomii, języka czy komunikacji na pograniczach. Bardzo silnie reprezentowane są także badania w zakresie diagnostyki psychologicznej. Natomiast w zakresie badań literaturoznawczych należy wspomnieć o realizowanych dużych, wieloletnich programach naukowych, na przykład w zakresie twórczości i recepcji Brunona Schulza czy badania nad traumami Holocaustu. Historycy na UG mając do dyspozycji wspaniały „poligon” badawczy, jakim jest nasze tysiącletnie miasto, mogą pochwalić się bogatym dorobkiem w zakresie średniowiecznych i nowożytnych dziejów Gdańska. Z kolei nasi archeolodzy są obecni w Iraku, Turcji czy Macedonii, a etnografowie badają, między innymi, kulturę aborygeńską.

Morska strona UG

Szczególną cechą naszej uczelni są oczywiście badania morza i zagadnień morskich. Po pierwsze badania oceanograficzne w zakresie biologii, fizyki i chemii morza, które uzyskały niedawno ogromne wsparcie pod postacią jednego z najnowocześniejszych bałtyckich statków badawczych „Oceanograf”. Po wtóre wybitni eksperci zagadnień prawa morskiego, w końcu wieloletnie tradycje sopockiej szkoły naukowej transportu i logistyki morskiej, to morska twarz Uniwersytetu Gdańskiego, którego łacińską dewizą jest in mari via tua, a więc w morzu twa droga.

Nasze dotychczasowe, morskie osiągnięcia pomogły nam z pewnością uzyskać status jednego z pierwszych w Europie siedemnastu Uniwersytetów Europejskich pod nazwą European University of the Seas, Europejskiego Uniwersytetu Nadmorskiego, który wraz z pięcioma pozostałymi uczelniami z Niemiec, Hiszpanii, Malty, Chorwacji i Francji stworzył unikatowe partnerstwo uczelni nadmorskich. Naszym celem jest nie tylko jeszcze ściślejsza współpraca w zakresie badań naukowych i wymiany studenckiej, ale przede wszystkim stworzenie silnego i konkurencyjnego międzynarodowego kampusu akademickiego, wykorzystującego w pełni potencjał naukowy i dydaktyczny sześciu uczelni znad wszystkich mórz europejskich. To trochę taka akademicka hanza, no ale gdzie jak nie w Gdańsku miałaby ona właśnie powstać.

Nauka w Uniwersytecie Gdańskim w liczbach:

- 21 dyscyplin naukowych;

- 420 umów o dofinansowanie projektów europejskich i międzynarodowych (od 2002 roku do stycznia 2020 roku);

- 82 projekty międzynarodowe – naukowe, badawczo-rozwojowe i dydaktyczne – na łączną kwotę ponad 214 mln zł;

- 228 projektów krajowych – naukowych i rozwojowych – na łączną kwotę ponad 169 mln zł, realizowanych obecnie na UG;

- 1500 cytowań w najważniejszych naukowych czasopismach w obszarze fizyki kwantowej

- 11 projektów w ramach największego programu Unii Europejskiej Horyzont 2020 (największe dofinansowanie dla UG otrzymały: „Transformacja strukturalna na rzecz odpowiedzialnych badań w zakresie nauk biologicznych” (STARBIOS2), „Metagenomika jako źródło innowacji” (Virus-X) oraz prestiżowy grant Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC Starting Grant) „Badanie mechanizmu naprawy DNA w ludzkich mitochondriach”);

- 2 międzynarodowe agendy badawcze z udziałem naukowców z całego świata: Międzynarodowe Centrum Badań nad Szczepionkami Przeciwnowotworowymi oraz Międzynarodowe Centrum Teorii Technologii Kwantowych;

- 2 granty Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych: ERC Advanced Grant (2012) o akronimie „QOLAPS” – jeden z trzech pierwszych grantów w Polsce, realizowany przez prof. dr hab. Ryszarda Horodeckiego oraz ERC Starting Grant (2019) – Badanie mechanizmu naprawy DNA w ludzkich mitochondriach, realizowany przez prof. UG, dr hab. Michała R. Szymańskiego;

- 6 sieci i centrów doskonałości;

- 71 umów o dofinansowanie projektów w okresie programowania 2007-2013 i 63 umowy w okresie programowania 2014-2020

- Krajowe Centrum Informatyki Kwantowej (KCIK), Quantum Information Center in Gdańsk – najważniejszy ośrodek opiniotwórczy, integrujący i promujący polskie środowisko naukowe w obszarze fizyki kwantowej;

- Poradnia psychologiczna genetycznych chorób rzadkich UG;

- Kilkanaście jednostek skupionych wokół badań kulturowych i międzykulturowych, m.in.: Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą UG, Centrum Studiów Azji Wschodniej UG, Instytut Konfucjusza oraz Zakład Psychologii Międzykulturowej i Rodzaju (jedyny w Polsce).

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.