Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

W poniedziałek odbyła się kolejna debata w ramach cyklu dotyczącego transportu kolejowego w naszym regionie pod hasłem „Kolej jako fundament transportu publicznego na Pomorzu – 5 lat od uruchomienia linii PKM”. Tym razem dotyczyła ona elektryfikacji Pomorskiej Kolei Metropolitalnej i modernizacji linii 201.

Elektryfikacja czekała

– Podczas realizacji dużej PKM nie było mowy o modernizacji linii 201, dlatego nie było sensu robić elektryfikacji, a plany te musieliśmy odłożyć w czasie – tłumaczy Grzegorz Mocarski, prezes Pomorskiej Kolei Metropolitalnej. – W momencie kiedy PKP PLK przedstawiły plany budowy drugiego toru na linii do Kościerzyny oraz elektryfikacji tej trasy, od razu przystąpiliśmy do realizacji prac na naszej linii.

 

– Od dłuższego czasu przygotowujemy się do gruntownej modernizacji linii 201 od Maksymilianowa do Gdyni, a głównym jej celem jest poprawa dostępności do portów morskich w Gdańsku i Gdyni – wyjaśnia Tadeusz Sobotnik, dyrektor Biura Strategii PKP Polskie Linie Kolejowe. – W tym celu także zmodernizowany zostanie fragment linii 203 na odcinku Łąg – Tczew. Choć głównym celem jest poprawa w ruchu towarowym, to widzimy też potrzeby w ruchu pasażerskim. O tym, że traktujemy je na równym poziomie, świadczy choćby modernizacja tzw. trójkąta kartuskiego, który jest poza linią 201.

201 do końca 2025 roku

PKP PLK przedstawiła też nowy harmonogram prac na linii 201, które według pierwszych założeń miały już zbliżać się do końca. I tak, kolejarze podzielili linię 201 na pięć części:

– w grudniu podpisana ma być umowa na rewitalizację linii 229 i 234. Planowany okres realizacji to dwa lata, tak więc trasa będzie gotowa w grudniu 2022 roku

– modernizacja linii Glicz – Kartuzy wraz z obwodnicą Kartuz umożliwiającą jazdę pociągów z Trójmiasta do Kościerzyny przez Kartuzy bez zmiany kierunku. Przetarg ma być ogłoszony w marcu 2021 roku, a czas realizacji to 30 miesięcy. Prace powinny więc zakończyć się w III kwartale 2023

– modernizacja odcinka Kościerzyna – Somonino – Kartuzy, czyli fragmentu linii 201 oraz linia 214. Tutaj przetarg ma być ogłoszony w połowie 2021 roku, a prace zakończyć się w połowie 2025 roku

– modernizacja odcinka Somonino – Gdańsk Osowa, Tutaj przetarg ma być ogłoszony w połowie 2021 roku, a prace zakończyć się w połowie 2025 roku

– modernizacja odcinka Gdańsk Osowa – Gdynia Główna. Także tutaj przetarg ma być ogłoszony w połowie 2021 roku, a prace zakończyć się w połowie 2025 roku.

PKM dwa lata szybciej

Z kolei elektryfikacja PKM na rozpocząć się w przyszłym roku i potrwać do końca 2023 roku. Z kolei prace na tzw. bajpasie kartuskim, które należą do zakresu PKM, mają zakończyć się do końca 2022 roku. Tutaj poznaliśmy już wykonawcę prac, którym została firma Torhamer z Gdyni.

Tak więc według stanu wiedzy na dzień dzisiejszy modernizacja linii 201 zakończy się w połowie 2025 roku, a elektryfikacja dwa lata wcześniej. Pojawia się więc pytanie, jak prowadzony będzie ruch przez te dwa lata. Prace na linii PKM nie obejmują elektryfikacji odcinka linii 201 od włączenia linii PKM do stacji Gdańsk Osowa. Oznacza to, że pociągi elektryczne będą mogły dojechać jedynie do stacji Gdańsk Rębiechowo. Na ten problem zwrócił uwagę Michał Jamroż z „Wyborczej”:

– To zbyt wielkiego sensu nie ma. Bardzo ważne jest więc takie skoordynowanie prac PKM z PKP PLK, aby chociaż część prac na linii 201 między Rębiechowem a Osową wykonać końca roku 2023. Chodzi tu o elektryfikację tego krótkiego odcinka wraz ze stacją Gdańsk Osowa oraz budowę podstacji zasilającej na Osowej. To pozwoliłoby dojechać pociągom elektrycznym do Osowej i tam następowałaby przesiadka na pociągi spalinowe do Gdyni i w stronę Kartuz i Kościerzyny.

Będzie współpraca

Kolejarze zapewnili, że chcą skoordynować prace w tym zakresie.

– Zdajemy sobie sprawę z tego problemu i tak przygotowujemy harmonogram prac na stacji Gdańsk Osowa, aby elektryfikacja tego odcinka nastąpiła w pierwszej kolejności. Jesteśmy tutaj w stałym kontakcie z przedstawicielami PKM i jestem pewien, że uda się wypracować korzystne rozwiązanie – zapewnił Tadeusz Sobotnik.

Na kluczową rolę koordynacji prac zwraca też uwagę prof. Marcin Wołek.

– Trzeba właściwie zaplanować prace i wyeliminować ryzyko, tak aby prace trwały jak najkrócej. Wszyscy pamiętamy, jak ślimaczyła się modernizacja linii kolejowej do Warszawy i jaka była skala niezadowolenia podróżnych.

Bajpas już w 2022 roku

Co ważne dobrą współpracę między PKP PLK i PKM widać już przy wspomnianym wcześniej tzw. bajpasie kartuskim. To trasa objazdowa z Gdańska do Kartuz przez Gdańsk Kokoszki i Starą Piłę. Chodzi o to, aby na czas modernizacji linii Gdynia - Kościerzyna ruch kolejowy do Kartuz i w kierunku Kościerzyny nie został wstrzymany na blisko trzy lata. Prace przy „bajpasie kartuskim” składają się z dwóch części: modernizacji ok. 15 km linii Gdańsk Kokoszki – Stara Piła – Żukowo – Glincz oraz odbudowy ok. 1,5 km toru na odcinku Gdańsk Kiełpinek – Gdańsk Kokoszki. Za pierwsze zadanie odpowiada PKP PLK, a za drugie – PKM i urząd marszałkowski.

Co ważne, „bajpas kartuski” nie będzie służył tylko na czas modernizacji linii 201. Umożliwi on też w przyszłości modernizację linii Kartuzy – Sierakowice bez konieczności jej elektryfikacji, a spalinowe pociągi z Sierakowic jeździłyby do Trójmiasta właśnie przez Starą Piłę i Kokoszki. Zachowanie ruchu kolejowego na tym odcinku już dziś gwarantuje urząd marszałkowski.

Będzie tabor na zmodernizowane linie

Co ważne elektryfikacja linii to także konieczność obsługi jej innym taborem. Już dziś urząd marszałkowski planuje w związku z tym zakupy nowych pociągów.

– Jeszcze w tym roku chcemy ogłosić przetarg na zakup 6 trzyczłonowych składów hybrydowych mogących jeździć zarówno po trasach zelektryfikowanych, jak i spalinowych oraz ośmiu czteroczłonowych składów elektrycznych – wyjaśnia Eugeniusz Manikowski, zastępca dyrektora departamentu infrastruktury UMWP. – Tabor hybrydowy ma m.in. zapewnić ciągłość podróży w okresie, kiedy PKM będzie zelektryfikowana, a linia 201 jeszcze nie.

Jak zapewnia także Manikowski, po zakończeniu prac ma się też zmienić układ linii komunikacyjnych na linii PKM.

– Po elektryfikacji pojawia się tutaj także pociągi z kierunku Słupska, jak i Tczewa – wyjaśnia.

Zakup 6 pociągów hybrydowych i 8 elektrycznych kosztować ma 369 mln zł. Ale urząd marszałkowski chce kupić jeszcze 30 elektrycznych, czteroczłonowych składów do obsługi ruchu aglomeracyjnego (w tym PKM). Koszt tego projektu to 775 mln zł.

Elektryfikacja PKM

Koszt elektryfikacji i budowy nowego przystanku szacowany jest na około 89 mln zł, ale blisko 62 mln pokryje dotacja z unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Decyzję o dofinansowaniu PKM otrzymała już w marcu 2018 roku, a jej projekt znalazł się w gronie trzech najwyżej ocenionych przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych.

W zeszłym roku z kolei przetarg na projekt tej inwestycji wygrało Biuro Projektów Komunikacyjnych z Poznania, które za 2,5 mln zł przygotowało całą dokumentację. Inwestycja zrealizowana zostanie w latach 2021-23, równolegle z planowaną przez PKP PLK elektryfikacją linii kolejowej 201, z którą linia PKM łączy się w Rębiechowie. Dzięki temu już za kilka lat pasażerowie zyskają jeszcze większy komfort podróżowania po linii PKM szybszymi i bardziej pojemnymi pociągami elektrycznymi.

Przystanek Gdańsk Firoga

Planowana przez PKM SA inwestycja to jednak nie tylko elektryfikacja. W jej ramach powstanie także nowy przystanek – Gdańsk Firoga. Jego budowa była planowana od samego początku, gdyż analizy marketingowe projektu PKM wykonane w 2010 r. przez ekspertów UE wykazały, że ze względu na powstawanie w pobliżu dużych firm branży IT, w przyszłości wskazane będzie wybudowanie w tym miejscu dodatkowego przystanku. Jest on planowany w standardzie analogicznym do pozostałych przystanków na linii PKM. Wzór perforacji na czerwonych wiatach będzie nawiązywał do branży informatycznej, która dominuje w sąsiedztwie tego przystanku.

W związku z tym, że stałym elementem grafik na przystankach PKM w Gdańsku jest numeracja [od 1 – Gdańsk Strzyża do 8 – Gdańsk Rębiechowo – red.], a przystanek Gdańsk Firoga powstaje pomiędzy nr. 6 „Matarnia” i numerem 7 „Port Lotniczy”, kolejarze postanowili nadać mu numer 6@ – dzięki temu idealnie wkomponuje się on w gdańską „dolinę krzemową” – jak nazywana jest ta okolica.

Cykl debat

Debata „Elektryfikacja Pomorskiej Kolei Metropolitalnej i linii 201 – szanse i zagrożenia”.

Dyskusja odbyła się w poniedziałek, 26 października 2020 r. i była trzecią debatą w ramach cyklu dotyczącego transportu kolejowego w naszym regionie pod hasłem „Kolej jako fundament transportu publicznego na Pomorzu – 5 lat od uruchomienia linii PKM”.

Uczestnicy:

Eugeniusz Manikowski – zastępca dyrektora departamentu infrastruktury UMWP

Tadeusz Sobotnik – dyrektor Biura Strategii PKP Polskie Linie Kolejowe

Grzegorz Mocarski – prezes Pomorskiej Kolei Metropolitalnej

Marcin Wołek – ekspert kolejowy, prof. UG, współtwórca idei PKM

Michał Jamroż – Wyborcza Trójmiasto

Moderator:

Paweł Rydzyński – ekspert rynku kolejowego.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.