Coraz więcej osób podróżujących gdańską Obwodnicą Południową pyta, co buduje się na dużym, rozkopanym placu przy biurowcu Koga. To druga fabryka Northvolt, w której niewielkie ogniwa będą zamieniane w magazyny energii. Niektóre działają już na naszym podwórku.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Magazyny energii to obok rozwoju samej energetyki największe wyzwanie dla współczesnego świata. Szacuje się, że wzrost zapotrzebowania na baterie wzrośnie 20-krotnie – od 185 GWh w 2018 r. do 3562 GWh w 2030 r. W tym samym czasie maleje cena baterii litowo-jonowych – w trakcie ostatnich trzech dekad spadła o 97 proc. W 1991 r. bateria o pojemności 1 kWh kosztowała 7500 dol., a w 2018 już tylko 181 dol., czyli o 41 razy mniej. Powodem tak dużego spadku jest zastosowanie nowych technologii i innowacji w produkcji baterii oraz rozbudowująca się sieć fabryk. 

W 2014 r. Tesla wprowadziła termin gigafabryka, którym określa się fabryki produkujące ogniwa bateryjne o łącznej pojemności wyrażanej w gigawatogodzinach (GWh). Od kilku lat firmy bateryjne ogłaszają inwestycje w gigafabryki w Europie, których łączne moce produkcyjne mogą wynieść nawet 960 GWh do 2030 r. i zapewnić ogniwa do mniej więcej 15 mln aut. Jedną z takich inwestycji jest Northvolt – szwedzka firma założona przez dwóch byłych wiceprezesów Tesli. Buduje ona trzy gigafabryki w Szwecji, w tym jedną jako joint venture z Volvo, a w połowie marca ogłosiła budowę gigafabryki także na północy Niemiec. Firma z tych zakładów będzie zapewniać baterie o pojemności łącznie 170 GWh.

W 2018 r. Northvolt uruchomił również zakład produkcyjny w Polsce, który nie zajmuje się produkcją samych ogniw bateryjnych – te powstają w Szwecji. Gdańska spółka otrzymuje ogniwa ze szwedzkiej fabryki i buduje z nich złożone systemy bateryjne wykorzystywane w energetyce (magazyny energii), przemyśle (np. w maszynach górniczych) czy budownictwie (np. w koparkach). Teren wyrównywany przy biurowcu Koga to kolejna fabryka, która będzie produkować magazyny energii, czyli złożone systemy składające się z ogniw litowo-jonowych oraz systemów bezpieczeństwa i kontroli, zamkniętych w metalowej obudowie. Można z nich budować jak z klocków, tworząc urządzenia o coraz większej pojemności magazynowania. Są one wykorzystywane np. przy hydroelektrowniach, farmach wiatrowych oraz farmach słonecznych. Energia jest w nich gromadzona wtedy, kiedy intensywnie wieje wiatr lub świeci słońce. Można ją wykorzystać, gdy nie ma bieżącej generacji ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe.

Magazyny energii są już wokół nas

Przykładem zastosowania magazynu energii jest elektrownia wiatrowa znajdująca się w miejscowości Bystra, pomiędzy Przejazdowem a Pruszczem Gdańskim. Na powierzchni 1200 m kw. zbudowano tam największy w Polsce, hybrydowy magazyn energii (ang. Battery Energy Storage System, BESS) o mocy 6 MW i pojemność 27 MWh. Mniejsze magazyny postawiono również przy elektrowni wiatrowej niedaleko Pucka, ale z powodzeniem wspierają też działalność farmy fotowoltaicznej Delta w Gdańsku przy ul. Benzynowej.

W przyszłości zastosowanie magazynów energii w województwie pomorskim przy nowo powstających morskich farmach wiatrowych znacząco wpłynie na wydajność tych instalacji. Magazyny energii dla takich farm wiatrowych będą miały moc od kilkudziesięciu do kilkuset megawatów i kilkuset megawatogodzin pojemności. Pozwoli to na uniezależnienie naszego regionu od dostaw energii z południa Polski. Magazyny energii działają też u każdego dużego dostawcy prądu. Dzięki nim można skrócić okres przerw w dostawie energii i sprawić, że w niektórych przypadkach nie są one zauważalne dla odbiorców. 

Kolejnymi urządzeniami, które wrosły już w krajobraz naszych ulic, a które także korzystają z technologii magazynowania energii, są ładowarki do samochodów elektrycznych. Magazyny sprawdzają się tam, gdzie jest ograniczona możliwość lokalnej sieci. Ładowarki z magazynem energii zostały zamontowane np. w Galerii Metropolia i na pętli tramwajowej w Gdyni-Grabówku.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej na ten temat
Komentarze
Zaloguj się
Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem